10 najpiękniejszych zamków w Dolinie Loary

10 najpiękniejszych zamków w Dolinie Loary

W Dolinie Loary znajduje się ponad trzysta zamków, tworzących unikatowy kompleks przekroju architektury od Wieków Średnich aż po wiek XIX. Otoczone malowniczymi ogrodami, średniowiecznymi miasteczkami i przede wszystkim, wartkimi wodami Loary były dawniej miejscem gdzie działa się historia. To tu, w sercu Francji, spiskowano, zdradzano, więziono i mordowano. Choć czas przyniósł zapomnienie, dawne rezydencje szlachty i władców przetrwały, będąc dziś jedną z największych atrakcji w kraju. Wyjątkowy krajobraz kulturowy w 2000 roku poparto wpisem na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Nie ulega więc wątpliwości, że każdy ze znajdujących się tu obiektów zasługuje na wielką uwagę. W związku z tym chciałbym zachęcić Was do odwiedzin i eksploracji tego jakże wspaniałego regionu, proponując Wam subiektywny wybór 10 najpiękniejszych zamków w Dolinie Loary.

Zamek w Chambord

Zamek w Chambord (fr. château de Chambord) to najbardziej okazały spośród zamków w Dolinie Loary. W pierwotnym założeniu twierdza była zwykłym domkiem myśliwskim, który na przestrzeni wieków rozrósł się do prawdziwie potężnych wymiarów. Wszystko to sprawa lubującego się w architekturze króla Franciszka I, pragnącego pozostawić po sobie namacalny symbol jego władzy. Zamek w Chambord znajduje się dziś w sercu największego na świecie parku leśnego, którego niemal 5 500-hektarowy teren ogrodzono 32-kilometrowym murem.

Oparty na rygorystycznych zasadach złotej proporcji plan wzniesienia w Chambord królewskiej rezydencji zrealizowano przy udziale 1800 robotników. Efektem ich pracy jest moloch o 440 pokojach i salach, będących dziś w dużej części, poza zasięgiem zwiedzających. Z budową zamku zwykło się łączyć postać Leonardo Da Vinci, który choć nie osobiście, mógł mieć wpływ na pierwotny projekt budowy obiektu. Istnieje tu również akcent polski, bowiem w 1725 roku zamieszkał tu wygnany z Polski król Stanisław Leszczyński.

Zamek w Sully sur Loire

Zamek w Sully sur Loire (fr. Château de Sully-sur-Loire) to od czasów średniowiecza rezydencja książąt Sully. Otoczona fosą twierdza została rozbudowana na początku XVII wieku przez Maximiliena de Béthune, marszałka Francji i przyjaciela króla Henryka IV Burbona. W historii tego miejsca przewinęły się epizody związane z więzieniem tu Joanny D’Arc (1429-1430), ucieczką Króla Słońce przed frondą (buntem zwolenników parlamentu) (1652) czy z wielkim myślicielem Oświecenia, Wolterem (fr. Voltaire).

Poza złożoną głównie z tapiserii oraz XIX-wiecznych mebli dekoracją wnętrz warto wspomnieć o jego największej chlubie. Na poddaszu tego niewielkiego zamku znajduje się wspaniałe, XIV-wieczne sklepienie kolebkowe z drewna. Imponująca konstrukcja przy pustej przestrzeni poddasza robi piorunujące wrażenie.

Zamek w Blois

Królewski zamek w Blois (fr. Château Royal de Blois) plasuje się w czołówce największych i najważniejszych zamków w Dolnie Loary. Przez wzgląd na liczne przebudowy i rozbudowy oryginalnego kompleksu prezentuje on przekrój architektury francuskiej od gotyku po klasycyzm. Od końca XV wieku Blois stało się siedzibą króla Ludwika XII i jego następców, by wiek później popaść w zapomnienie. Cudem uratowany przed rozbiórką w 1846 roku, wraz z paryską Notre Dame oraz bazyliką św. Marii Magdaleny w Vézelay, stał się częścią wielkiego projektu renowacji najważniejszych zabytków Francji.

Podniesienie Blois do rangi królewskiej rezydencji wstrzymało budowę twierdzy w Amboise z której wszystkich przeniesiono tu wszystkich budowniczych. Świeżo upieczony król Ludwik XII nie zamierzał jednak restaurować znajdującego się tu zamku, a zbudować coś całkiem nowego. W jego planach była rezydencja, bez jakichkolwiek oznak tradycyjnego zamku. Pośród wielu istotnych wydarzeń związanych z zamkiem wspomnieć należy, że to właśnie tutaj zaczęła się kampania militarna Joanny D’Arc.  Przebywająca tu w kwietniu 1429 roku kobieta wkrótce oswobodzić miała oblężony przez Anglików Orlean.

Zamek w Amboise

Królewski zamek w Amboise (fr. Château Royal d’Amboise) to jedna z ciekawszych fortec w Dolnie Loary. Głównie dlatego, że po dzień dzisiejszy jawi się ona jako potężna konstrukcja, górująca nad porywistym nurtem rzeki. Niemniej jednak to, co przetrwało do naszych czasów to zaledwie niewielka część ogromnego kompleksu zamkowego, który wyburzono w XVII oraz w XIX wieku. Przed zniszczeniem ochroniono zaledwie dwa skrzydła zamku, późnogotycką kaplicę świętego Hubera i przepastne mury, których niełatwo byłoby się pozbyć.

Wzniesiony w XII wieku zamek znacznie rozbudował Karol VII Walezjusz wraz ze swoimi następcami, czyli Ludwikiem XI oraz Karolem VIII. Niestety już na początku XVI wieku królewska rezydencja poczęła popadać w ruinę, proces który wstrzymano dopiero cztery stulecia później.  Z tutejszą twierdzą związane są liczne postaci rodu Walezjuszy i Burbonów, ale bez wątpienia najważniejszą z nich jest Leonardo da Vinci. Spędził on w Amboise trzy ostatnie lata swojego życia, a jego szczątki doczesne spoczęły w nieistniejącej już dziś kolegiacie św. Floriana, która stanowiła część dawnych zabudowań zamkowych. Jeśli chodzi zaś o istotne wydarzenia, w zamku Amboise w roku 1560 miał miejsce nieudany zamach stanu, czyli tak zwany tumult, który zapoczątkował  krwawe wojny religijne.

Zamek w Chaumont sur Loire

Zamek w Chaumont sur Loire (fr. Château de Chaumont-sur-Loire) znany jest dziś z ogromnego parku, który co roku ściąga tu licznych projektantów ogrodów, rywalizujących o tytuł najlepszego. Dzięki nim, bezkresne zielone tereny wokół twierdzy zamieniają się w prawdziwe dzieło sztuki. Naturalnie jego zwieńczeniem jest renesansowa rezydencja Katarzyny Medycejskiej w którym spotykać miała się wielokrotnie ze swym doradcą, Nostradamusem. Po śmierci jej męża, Henryka II Walezjusza, Katarzyna zmusiła Dianę de Poitiers do przeprowadzki do zamku w Chaumont. Sama zaś przeniosła się do Chenonceau w którym mieszkała królewska faworyta.

Wnętrza obiektu wyposażone zostały w XIX-wieczne meble, z racji tego że aż do 1938 roku pełnił on funkcję rezydencji. Niemniej jednak ślady minionych epok odnajdziemy w tapiseriach z XV-XVII wieku oraz w samej architekturze obiektu. Jego spójna bryła została rozerwana na życzenie jednego z kolejnych właścicieli, który aby zapewnić sobie lepszy widok na Loarę, rozkazał wyburzyć północną część zamku. Nadmienić warto, że jeszcze wiele komnat nie doczekało się umeblowania przez co stały się one genialnym miejscem dla interesujących wystaw sztuki współczesnej.

Zamek w Angers

Jednym z najbardziej zjawiskowych zamków we Francji jest zdecydowanie zamek w Angers (fr. Château d’Angers). Od X wieku był siedzibą książąt Andegawenii, którzy na przestrzeni wieków, sukcesywnie rozbudowywali fortecę. Dzięki królowi Ludwikowi IX rezydencję królewską otoczył mur o długości 952 metrów na planie pięcioboku, zamykając teren 25 tysięcy metrów kwadratowych. Całość naszpikowana została aż osiemnastoma wieżami o średnicy 18 metrów i formie na wzór wież z Carcassonne. Nie było możliwości, aby ktokolwiek mógł podbić taką fortecę!

W środku murów natomiast znalazł się zameczek ze 104 komnatami z których do dzisiejszych czasów ocalały zaledwie dwie sale. Ciężki czasy cytadeli, garnizonu czy więzienia przetrwała również kaplica św. Jana Chrzciciela. W potężnych murach zamku przechowywany jest dzisiaj pokaźny zespół XIV-wiecznych tapiserii, znany jako Apokalipsa z Angers. Dziewięćdziesiąt części bezcennego dzieła do czasów wielkiej rewolucji francuskiej zdobiło wnętrze katedry w Angers. Do naszych czasów przetrwało 71 z nich.

Zamek w Azay le Rideau

Wzniesiony na wyspie Indre zamek w Azay le Rideau (fr. Château d’Azay-le-Rideau) jest owocem przebudowy XII-wiecznej wieży obronnej. Sfinansowaniem przedsięwzięcia zajął się bogaty skarbnik Francji i burmistrz miasta Tours – Gilles Berthelot. Niestety po porażce pod Pawią król, szukając przyczyny oskarżył swoich finansistów i doradców o oszustwa finansowe, w związku z czym Berhelot uciekł przed stryczkiem do stolicy Lotaryngii. W 1529 roku nieukończony, wczesnorenesansowy zamek trafił w ręce Antoine Raffina, którego potomkowie przez ponad sto lat przebywali tu aż do nadejścia kolejnych, wielkich rodów: Vassé oraz Biencourt.

Przejęty w 1871 przez Prusy zamek tylko cudem uniknął zrównania z ziemią. Na przebywającego tu króla Fryderyka Karola spadł bowiem w kuchni pająk, co wywołało w nim atak paniki. Wierząc, że ktoś chciał go zabić, nakazał spalić obiekt. Na szczęście żołnierze przekonali go, aby oszczędził budynek. Dzięki nim, od początku XX wieku zwiedzać możemy praktycznie nienadgryzioną zębem czasu twierdzę. Przypominający kształtem literę L zamek w Azay le Rideau przywodzić na myśl wielkie zakusy finansisty, a jedyną zmianą jaką wprowadzono w jego śmiały plan była dobudowa okrągłej wieży w miejscu dawnego donżona w części zachodniej. Z kolei wnętrza przypominają nam w większości ostatnich właścicieli tego miejsca. Malowniczy zamek na wodzie był podobno ulubionym miejscem Honoriusza Balzaka. Czy można mu się dziwić?

Zamek w Saumur

Zamek w Saumur (fr. Château de Saumur) jest z pewnością bardzo istotnym miejscem w pejzażu Doliny Loary. Jego walory architektoniczne, a także niepodważalne znaczenie polityczne, podkreślone zostały w słynnym, średniowiecznym dziele „Bardzo bogate godzinki księcia de Berry” (fr. Les Très Riches Heures du duc de Berry). Fantazyjna forteca ze zdobionego iluminacjami manuskryptu, choć ewidentnie nie wygląda już tak samo, to wciąż pozostaje majstersztykiem średniowiecznej architektury i flagowym zamkiem z bajki.

Dzięki swemu strategicznemu położeniu zamek w początkach swego istnienia przez wiele lat służył książętom Andegawenii. Pierwszą, poważną przebudową zajął się Ludwik I Andegaweński podczas wojny stuletniej, której działania skutecznie opóźniły prace budowlane. Po jego śmierci kontynuowała je jego żona i syn, aż do momentu w którym zamek przejęła księżniczka Yolanda de Aragón. W 1589 roku twierdza Saumur ponownie doczekała się planu rozbudowy, a właściwie rozbudowy jej umocnień, wykonanych na zlecenie nowego właściciela Filipa Duplessis-Moronay. Był to ostatni krok ku poprawy stanu obiektu, który po splądrowaniu zamku w 1621 roku popadał w stopniową ruinę. W czasach Napoleona I zlokalizowano tu więzienie, a od 1906 roku działa tu muzeum.

Zamek w Ussé

Przez wzgląd na ekspozycje jakie tu spotkamy zamek w Ussé (fr. Château d’Ussé) może wydać się albo fascynując, albo przerażający. Znany jest on jako zamek Śpiącej Królewny, a wszystko to dzięki Charlesowi Perraultowi, autorowi baśni o tym samym tytule. To właśnie tutejsza twierdza zainspirować miała go do jej powstania. Dziś bajka ta wręcz żyje w jej murach poprzez niezliczonej ilości manekiny, rozstawione w całej dostępnej dla zwiedzających części obiektu. Przechadzając się więc po jego komnatach trzeba się mieć na baczności!

XVI-wieczny zamek jest jedynym zamieszkałym obiektem na tej liście i jednym z niewielu podobnej wielkości, które nie wpadły w ręce skarbu państwa. Do zwiedzenia udostępnione są skrzydło wschodnie oraz południowe, kaplica grzebalna i ogrody zamkowe. Rosnące tu drzewka cedrowe z Libanu były prezentem od François-René de Chateaubriand, który jako jeden z licznych artystów odwiedził to miejsce. Powstawać tu miało jedno z jego wielkich dzieł „Pamiętniki zza grobu”. Ewidentnie zamek w Ussé nie tylko olśniewa swą majestatyczną bryłą, ale także emanuje natchnieniem.

Zamek w Chenonceau

Spektakularny zamek Chenonceau (fr. Château de Chenonceau, le château des Dames) zdaje się być najlepszym przykładem możliwości wczesnorenesansowych architektów Francji. Inspirowany florenckim Ponte Vecchio obiekt wzniesiony został w miejscu średniowiecznego młyna. Początkowo zawierał wyłącznie korpus do którego z czasem dołączono most przez rzekę Cher i w końcu ustawiono na nim imponującą, dwupiętrową galerię. Harmonię zjawiskowej twierdzy dopełnia nie tylko sama rzeka, czy przepiękne ogrody, ale również cała gama dzieł najwybitniejszych, europejskich artystów XVI-XVIII wieku.

Historia tego miejsca naznaczona jest działaniami kilku potężnych kobiet Francji, w związku z czym nazywany jest on również Zamkiem Dam. Każda z nich wniosła w jego historię interesujące epizody, czyniąc z niego prawdziwą skarbnicę legend i skandali. Najgłośniejszym było z pewnością sprezentowanie rezydencji Dianie de Poitiers, kochanicy króla Francji, Henryka II. Nie nacieszyła się ona jednak nim zbyt długo, bo po jego śmierci, Katarzyna Medycejska – żona monarchy, zmusiła ją do wyprowadzki. W czasach oświecenia, dzięki Ludwice Dupin zamek Chenonceau stał się prawdziwym centrum życia kulturalnego. Jednym z częstych gości był filozof Jean-Jacques Rousseau. W czasie I wojny światowej, ówczesny właściciel, Gaston Menier zorganizował tu szpital polowy, biorąc na siebie koszty utrzymania 2254, których leczono do 31 grudnia 1918 roku.

Na zakończenie

Wydaje się oczywiste, że dziś to nie intrygi wabią turystów, a piękne ogrody i oczywiście niepowtarzalna architektura. Podczas planowania podróży do Doliny Loary warto przemieszać sobie zamki z innymi miejscami: kościołami, katedrami, wioseczkami i miasteczkami, bo naprawdę jest z czego wybierać. Natomiast oglądając więcej niż dwa zamki dziennie możemy zbyt szybko zachłysnąć się tą dobrocią. W efekcie pozostawi nam ona po sobie wyłącznie wrażenie nudy i powtarzalności. Niestety większość odwiedzających łączy się w ogromną masę, która jak kula śnieżna przetacza się przez zamki, nie zadając sobie większego trudu, aby poznać ich historie. Aby choć na chwilę przenieść się do czasów ich świetności i zajrzeć tam, gdzie dziś nikt już nie zagląda. Szkoda przecież planować podróż na drugi kraniec Europy, tylko po to, aby tylko zaliczyć jakiś obiekt i zapomnieć wkrótce o jego istnieniu.

Podsumowując, skoro już tutaj dobrnęliście, wierzę, że Was to nie dotyczy. Dlatego życzę Wam, aby Wasza podróż do Doliny Loary była owocna i pełna wrażeń. I przede wszystkim, abyście choć przez chwilę sięgnęli wzrokiem tam, gdzie wielu odwiedzających nie sięga.

Który z zamków chcielibyście odwiedzić najbardziej? Być może niektóre już odwiedziliście? Dajcie znać w komentarzach. :)
Lektura:
  • www.chambord.org
  • https://www.britannica.com/place/Chambord
  • https://www.francethisway.com/tourism/loire-chateaux.php
  • The Château d’Azay-le-Rideau – wyd. Éditions du Patrimoine
  • El castillo de Blois – Valle del Loira – wyd. Éditions du Patrimoine
  • Chateau of Saumur – Anne Cauquetoux, wyd. Éditions OUEST-FRANCE; 2009
  • Castillos del Loira – P. WIlard, R Nicko, wyd. Éditions Valoire-Estel; Blois, 2017
  • Château Royal D’Amboise – wyd. Connaissance des Arts – Special Issue; 2015
  • The domain od Chaumont-sur-Loire – wyd. Connaissance des Arts – Special Issue; 2015
  • Château de Chenonceau – History, Architecture and Gardens; wyd. BeauxArts Éditions; Paryż, 2011

Powiązane wpisy:

6 komentarzyDodaj komentarz

Odpowiedz:

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola zostały oznaczone gwiazdką.*